Jan Lewandowski
(2003-04-06)

安iadkowie Jehowy (dalej: 匡) atakuj katolickie 鈍i皻a Wielkanocne. Ich zarzuty sprowadzaj si w g堯wnej mierze do nast瘼uj帷ych twierdze: Jezus nie 篡czy sobie aby obchodzono pami徠k Jego Zmartwychwstania i powinno si obchodzi tylko pami徠k Jego 鄉ierci, zgodnie z zaleceniem z 1 Kor 11:26; tzw. tradycja kwartodecyman pochodz帷a od samego 鈍i皻ego Jana aposto豉 wskazuje, 瞠 匡 obchodz pami徠k 鄉ierci Chrystusa w dniu 14 Nisan tak jak pierwotny Ko軼i馧 apostolski a nie tak jak Ko軼i馧 katolicki, kt鏎y wprowadzi tak瞠 obchody zmartwychwstania Jezusa na pierwsz niedziel po 14 Nisan; 鈍i皻a Wielkanocne swymi korzeniami sprowadzaj si w swej genezie do 鈍i徠 poga雟kich (ten ostatni zarzut 匡 stosuj w豉軼iwie do wszystkich 安i徠 katolickich). Odpowiem na te zarzuty w punktach.

1) Jezus nie 篡czy sobie aby obchodzono pami徠k Jego Zmartwychwstania i powinno si obchodzi tylko pami徠k 鄉ierci Chrystusa i nie upami皻nia Jego zmartwychwstania. W zwi您ku z tym ortodoksyjne chrze軼ija雟two obchodzi 鈍i皻a Wielkanocne w spos鏏 niezgodny z zamierzeniem Bo篡m. Jedna z publikacji 匡 podaje: "Tymczasem Jezus nakaza upami皻nia swoj 鄉ier, nie za zmartwychwstanie" (Stra積ica z 15 marca 1994, str. 4).

Po pierwsze, zgodnie z tymi kategoriami nale篡 wi璚 uzna, 瞠 sami 匡 (przed rokiem 1931 znani jako Badacze Pisma 鈍i皻ego) przez d逝gi czas obchodzili Wielkanoc w spos鏏 niezgodny z zamierzeniem Bo篡m. Wedle jednej z ich publikacji, do roku 1880 obchodzili oni Wielkanoc w taki sam spos鏏 jak czyni si to w ortodoksyjnym chrze軼ija雟twie (Stra積ica, rok XCVII (1976) nr 3, str. 20). Potem, w latach 1880-1919 nadal nie obchodzili w spos鏏 poprawny tego 鈍i皻a, bowiem cho zacz瘭i ju wtedy obchodzi tylko Pami徠k 鄉ierci Chrystusa, to wci捫 wyznaczali dat tego wydarzenia na dzie 14 Nisan czyni帷 to przy pomocy kalendarza 篡dowskiego, opartego na obliczeniach astronomicznych (tam瞠). Jednak z powodu sposobu tych oblicze kalendarz 篡dowski jest nieco niedok豉dny i czasem sierp ksi篹yca staje si widoczny w Jerozolimie dopiero 18 godzin p騧niej. W zwi您ku z tym 匡 dopiero od roku 1919 wyznaczaj dat 14 Nisan bezpo鈔ednio w oparciu o obserwacje ksi篹yca w Jerozolimie (tam瞠, por. te Stra積ica, rok XCIX (1978) nr 4, str. 23).

Po drugie, nawet 匡 nie obchodz pami徠ki 鄉ierci Chrystusa ale jedynie rocznic Ostatniej Wieczerzy. Pami徠k obchodz oni dnia 14 Nisan (por. Prowadzenie rozm闚 na podstawie Pism, Brooklyn 1991, s. 231) i przypada ona w r騜nych latach w inny dzie tygodnia.

Po trzecie, Jezus przez fakt swej m瘯i i przez spos鏏 odbycia swego posi趾u paschalnego sam ukaza, 瞠 tak podkre郵ane przez 匡 przyk豉danie wielkiej wagi do obchodzenia jakiego 鈍i皻a wedle dok豉dnych dat jest zb璠nym formalizmem. Jezus bowiem odby sw鎩 posi貫k paschalny dzie wcze郾iej, tzn. dnia 14 Nisan, cho wedle tradycji biblijnej posi貫k ten powinien odby si dnia 15 Nisan. Jezus przyspieszy posi貫k paschalny, kt鏎y odby si o 24 godziny wcze郾iej (por. W. J. Harrington, Klucz do Biblii, Warszawa 1997, str. 168-169) i jak wida nie dba o dok豉dn dat.

Po czwarte, zarzut 匡, 瞠 obchodzenie jakiego 鈍i皻a nie nakazanego w Biblii jest w oczach Bo篡ch naganne jest zarzutem bezpodstawnym, bo nawet publikacje 匡 przyznaj, 瞠 sam Jezus uznawa pewne "niebiblijne" 鈍i皻a obchodzone w Palestynie za jego czas闚. Wiadomo te, 瞠 闚cze郾i 砰dzi obchodzili takie "niebiblijne 鈍i皻a" i Nowy Testament te tego nigdzie nie pot瘼ia. Aspekt ten w oparciu o dane historyczne omawia貫m szerzej w moim artykule traktuj帷ym o stosunku 匡 do 鈍i徠 Bo瞠go Narodzenia na 豉mach niniejszego serwisu (KLIKNIJ).

Po pi徠e Ko軼i馧 katolicki nie tylko obchodzi 鈍i皻o Wielkanocy ale tak瞠 upami皻nia Ostatni Wieczerz w Wielki Czwartek upami皻niaj帷 鄉ier Jezusa w Wielki Pi徠ek i Sobot.

2) Tzw. tradycja kwartodecyman przekazana przez Polikarpa, pochodz帷a od samego 鈍i皻ego Jana aposto豉 i zachowana przez Euzebiusza wskazuje, 瞠 匡 obchodz pami徠k 鄉ierci Chrystusa w dniu 14 Nisan tak jak pierwotny Ko軼i馧 apostolski, a nie tak jak Ko軼i馧 katolicki, kt鏎y opr鏂z tego wprowadzi tak瞠 obchody zmartwychwstania Jezusa na pierwsz niedziel po 14 Nisan (por. Stra積ica z 15 marca 1994, str. 4-5).

Po pierwsze w argumencie tym dziwi odwo豉nie si 匡 do pozabiblijnej tradycji pochodz帷ej od Polikarpa, czyli z czas闚 II wieku, kiedy to w Ko軼iele chrze軼ija雟kim rozpleni這 si ju wedle 匡 tzw. "szata雟kie Wielkie odst瘼stwo" fa連zuj帷e i zniekszta販aj帷e prawd Bo膨 (por. ksi捫k 匡 pt. Wspania造 fina Objawienia bliski, Brooklyn 1993, str. 29 -30). Je郵i jednak 匡 odwo逝j si do pozabiblijnej tradycji pierwszych wiek闚 aby uzasadni spos鏏 obchodzenia swego jedynego 鈍i皻a, to tak samo zr鏏my i my, aby uzasadni poprawno嗆 obchodzenia 鈍i皻a zmartwychwstania Jezusa w pierwsz niedziel po 14 Nisan przez Ko軼i馧 ortodoksyjnego chrze軼ija雟twa.

Sokrates Scholastyk (urodzony w 380 roku) w swej Historii Ko軼io豉 pisze, 瞠 to w豉郾ie nikt inny jak tylko aposto這wie Piotr i Pawe praktykowali ju obyczaj 鈍i璚enia dnia Zmartwychwstania Jezusa:

"wierni w Rzymie i na Zachodzie twierdz, 瞠 tamtejszy zwyczaj przekazali aposto這wie Pawe i Piotr" (V, 22).

Epifaniusz (zmar w 403 roku) w swym dziele pt. Herezje (70,9) podaje na bazie starych dokument闚, kt鏎e ju do dzi si niestety nie zachowa造, 瞠 ok. 135 roku niekt鏎zy "prezbiterzy popieraj帷y obrzezanie" atakowali istniej帷e ju wtedy obchodzone w niedziel 鈍i皻o zmartwychwstania Jezusa staraj帷 si tak jak 匡 zamiast tego propagowa 鈍i璚enie dnia 14 Nisan.

Euzebiusz w swej Historii Ko軼io豉 (V,24,16; IV,14,1; IV,26,2) podaje, 瞠 Polikarp (zmar w 155 roku) uda si do biskupa Rzymu Aniceta w celu uzgodnienia daty Wielkanocy w zwi您ku z istniej帷ymi wtedy sporami. 安iadczy to o tym, 瞠 Ko軼i馧 鈍i璚i ju wtedy dzie zmartwychwstania Jezusa.

Euzebiusz pisa, 瞠 Ko軼i馧 obchodzi Wielkanoc w niedziel opieraj帷 si na "tradycji apostolskiej". Wymieni on te, powo逝j帷 si na Ireneusza (urodzony w latach 130-140), biskupa Rzymu Sykstusa (panowa w latach 115-125), za kt鏎ego czas闚 鈍i皻owano dzie zmartwychwstania Jezusa (Euzebiusz, Historia Ko軼io豉, V,23,1; V,24,14). Podobnie 鈍iadcz inne 鈍iadectwa: Orygenes (Homilie o Ksi璠ze Izajasza, 5,2) w II wieku; pochodz帷e z okresu po roku 2000 Didaskalia (XXI,14); Ireneusz (cytat w: Euzebiusz, Historia Ko軼io豉, V,24,11).

Za co do obchodzenia pami徠ki 鄉ierci Jezusa w dniu 14 Nisan Euzebiusz pisa, 瞠

"ko軼io造 ca貫j Azji s康zi造, jak im si zdawa這, na podstawie bardzo starej tradycji, 瞠 鈍i皻o Paschy Zbawicielowej nale篡 obchodzi czternastego dnia ksi篹yca, kiedy 砰dzi mieli rozkaz ofiarowania baranka (...). Tymczasem tego sposobu wszystkie inne ko軼io造 鈍iata ca貫go si nie trzyma造, ale na mocy tradycji apostolskiej, kt鏎a po dzi dzie swej mocy nie straci豉, zachowywa造 zwyczaj, 瞠 si nie godzi ko鎍zy post闚 瘸dnego innego dnia, jak tylko w dniu zmartwychwstania Zbawiciela naszego. W sprawie tej odbywa造 si synody i zgromadzenia biskup闚, kt鏎zy wszyscy jednomy郵nie og這sili listami do wiernych 鈍iata ca貫go zasad ko軼ieln, 瞠 nigdy 瘸dnego innego dnia nie nale篡 obchodzi tajemnicy zmartwychwstania Pa雟kiego, jak tylko w niedziel, i 瞠 tylko tego dnia wolno ko鎍zy posty paschalne" (Historia Ko軼io豉, V, 23,1-2).

Euzebiusz pisa te: "Na郵adowcy Moj瞠sza ofiarowywali baranka paschalnego jeden raz w roku, 14 dnia pierwszego miesi帷a, wieczorem. My natomiast, ludzie Nowego Testamentu, sprawujemy nasz Pasch w ka盥 niedziel, nieustannie 篡wimy si Cia貫m Zbawiciela i nieprzerwanie przyjmujemy Krew Baranka (...). Dlatego ka盥ego tygodnia sprawujemy nasz Pasch w 鈍i皻ym dniu Pa雟kim" (De solemnitate paschali, VII).

Tertulian w II wieku pisa o tych chrze軼ijanach, kt鏎zy tak jak 匡 鈍i皻owali 14 Nisan:

"Do tych wszystkich przyst徙i tak瞠 i Blastos, kt鏎y chcia wprowadzi potajemnie judaizm. M闚i bowiem, 瞠 Paschy nie nale篡 inaczej obchodzi, jak tylko wed逝g prawa Moj瞠sza, to jest czternastego w miesi帷u" (Tertulian, Przeciw wszystkim herezjom, VIII).

Wiadomo te, 瞠 tzw. Sekta Nazarejczyk闚 鈍i皻owa豉 tak jak 匡 14 Nisan. 砰j帷y w IV wieku Epifaniusz dysponuj帷y wieloma dokumentami na ich temat stwierdza, 瞠 opr鏂z tego Nazarejczycy wpadaj te w pot瘼ione przez 鈍i皻ego Paw豉 zwyczaje, bowiem "praktykuj 篡dowskie rytua造, jak np. obrzezanie, sabat i inne" (Epifaniusz, Adversus haereses, XXIX, 7).

Nazarejczycy w swym kurczowym trzymaniu si sformalizowanego judaizmu byli bardziej konsekwentni ni 匡, kt鏎ym tak niby zale篡 na trzymaniu si 鈍i徠 nakazanych przez Bibli, z 14 Nisan na czele. 匡 twierdz bowiem, 瞠 oni obchodz tylko jedno 鈍i皻o, bowiem tak nakazuje im Biblia. Jest to nieprawda. Zapytajmy w zwi您ku z tym 匡, dlaczego - je郵i oni naprawd trzymaj si nakaz闚 Biblii i pierwotnego chrystianizmu co do obchodzenia 鈍i徠 - nie obchodz w takim razie 鈍i皻a szabatu powa瘸nego jaki czas przez pierwszych chrze軼ijan (π 23:56) i nakazanego przez dekalog (Wj 20:10)? Przecie ten sam dekalog 匡 wykorzystuj przeciw katolickim obrazom (por. Prowadzenie rozm闚..., str. 209), czemu wi璚 nie trzymaj si go ju w sprawie nakazu 鈍i皻owania szabatu? Mo積a te spyta si 匡, czemu nie obchodz oni po dzi dzie 鈍i皻a Namiot闚, kt鏎e B鏬 nakaza obchodzi po wsze czasy ("ustawa wieczysta" - por. Kp 23:34-41 BT II). To samo tyczy si Dnia Przeb豉gania ("ustawa wieczysta" - Kp 23:27-31). Gdyby dla 匡 naprawd liczy這 si tylko to co odno郾ie obchodzenia 鈍i徠 m闚i s這wo w s這wo Biblia to nie obchodziliby tylko jednego 鈍i皻a. Jak wida dla nich jednak pr璠zej liczy si to co powie im ich kierownictwo religijne ni sama Biblia.

3) 安i皻a Wielkanocne swymi korzeniami sprowadzaj si w swej genezie do ba逕ochwalczych 鈍i徠 poga雟kich (por. Stra積ica nr 7 z 1996 roku, str. 5).

SJ s niekonsekwentni, bowiem z jednej strony twierdz, 瞠 chrze軼ijanie dlatego zacz瘭i 鈍i皻owa niedziel Wielkanocn, 瞠by upami皻ni dzie Zmartwychwstania Chrystusa (por. Stra積ica z 15 marca 1994, str. 4) a z drugiej strony twierdz, 瞠 do 鈍i皻owania Zmartwychwstania Jezusa sk這ni造 chrze軼ijan zwyczaje poga雟kie na cze嗆 teuto雟kiej bogini wiosny (por. 安iadkowie Jehowy a szko豉, Brooklyn 1990, str. 19). Wida w tej argumentacji 瞠nuj帷 sprzeczno嗆 i wyra幡 niekonsekwencj.

Inne z publikacji 匡, cytuj r騜ne opracowania 鈍iadcz帷e o tym, 瞠 nawet gdyby chrze軼ija雟two przej窸o jakie zwyczaje Wielkanocne z tradycji ludowych to tym samym nie zaadoptowa這by poga雟twa, ale by je wyeliminowa這. Wy瞠j przytaczane Prowadzenie rozm闚..., podaje:

"Chrze軼ija雟two wypar這 szereg poga雟kich 鈍i徠 wiosennych, ale zachowa這 wiele zwyczaj闚 鈍i徠ecznych, nadaj帷 im odmienn symbolik" (str. 366).

Podobnie podaje Stra積ica nr 7 z 1996 roku: "Nie ma cienia w徠pliwo軼i, 瞠 pierwotny Ko軼i馧 przej掖 stare poga雟kie rytua造 i nada im chrze軼ija雟k tre嗆" (str. 4).

Nast瘼nie, zarzut, 瞠 chrze軼ija雟two cokolwiek w swych zwyczajach 鈍i徠ecznych u鈍i璚i這 i przej窸o ze zwyczaj闚 lud闚 niechrze軼ija雟kich nie ma znaczenia z punktu widzenia starotestamentalnych 鈍i徠 biblijnych, kt鏎e zosta造 przez Izrael zaasymilowane w ten sam spos鏏. John Bright, wyk豉daj帷y na Uniwersytecie w Richmond w Virginii, b璠帷 zarazem specjalist z zakresu historii Izraela podaje:

"Ksi璕a Przymierza (Wj 23, 14-17; 34, 18-24) wymienia trzy 鈍i皻a, w czasie kt鏎ych czciciel mia stan望 przed obliczem Jahwe. S to 鈍i皻a: Prza郾ik闚 (i Paschy), Tygodni i 疸iw. Wszystkie by造 o wiele starsze ni Izrael i, opr鏂z Paschy, mia造 pochodzenie rolnicze. Izrael zapo篡czy je z zewn徠rz, co nie jest niczym dziwnym" (John Bright, Historia Izraela, Warszawa 1994, str. 173).

Je郵i wi璚 argument 匡 podkre郵aj帷y "poga雟kie pochodzenie" 安i徠 Wielkanocnych jest s逝szny, to tym samym argument 匡 uderza w starotestamentalne 鈍i皻a Izraela.

Z tych wszystkich powod闚 jakie wymieniono wy瞠j g堯wne zarzuty 匡 przeciw 鈍i皻om Wielkanocnym s jawnie bezpodstawne.



Opracowa: Piotr Andryszczak
© 2007