"Zanim Abraham stał się, JA JESTEM"
(cz.2)

Autor: Piotr Andryszczak

poprzednia część

Natomiast nie jest prawdą, że rzekomo wyznawcy Trójcy twierdzą, że Jezus był Jehową z Pism Hebrajskich (str.26). Takiej nauki nie ma! Nikt nie uczy, że Ojciec i Syn to jedna osoba. Dlaczego więc Świadkowie Jehowy coś takiego sugerują? By ośmieszyć, sprowadzić do absurdu i postawić na swoim, że to oni mają rzekomo rację?

Dalej w publikacji Czy wierzyć w Trójcę? czytamy:

Czy wierzyć w Trójcę?str.26

Czy aby na pewno chodzi o tytuł Boga? A co czytamy w kontekście Wj 3,14? O co konkretnie pyta Mojżesz Boga?

Biblia Tysiącleciawyd.IV

Wj 3,13

Biblia Tysiąclecia

Mojżesz pyta o IMIĘ Boga. Po zadaniu pytania, Bóg odpowiada:

Wj 3,14

Biblia Tysiąclecia Biblia Tysiąclecia

Na konkretne pytanie, konkretna odpowiedź. Natomiast Świadkowie Jehowy twierdzą odnośnie J 8,58:

Czy wierzyć w Trójcę?str.26

Najpierw sprawdźmy Wj 3,14 jaki tam występuje wyraz:

Pięcioksiąg Vocatio (za zgodą wydawcy) Vocatio Pięcioksiąg Vocatio kod.gram. (1) (2) (3) (4) (oznaczenia) Pięcioksiąg Vocatio

Wj 3,14

Pięcioksiąg Vicatio Pięcioksiąg Vicatiostr.218

Grecka Septuaginta:

Septuaginta Septuaginta Septuaginta wyd.1979

tak przetłumaczyła Wj 3,14:

Septuaginta LXX Septuaginta LXXstr.90
Septuaginta (za zgodą wydawcy) Vocatio (tab.kod.gram.) Septuaginta Septuaginta
(za zgodą wydawcy Vocatio)

Wj 3,14-15:

Septuaginta Vocatio Septuaginta Vocatiostr.77

Jezus Chrystus nawiązując do Imienia Bożego objawionego Mojżeszowi z Wj 3,14, wskazał na swoje odwieczne istnienie. Tak też zrozumieli to Żydzi, chcąc Go za to ukamienować:

Grecko-polski Nowy Testament (za zgodą wydawcy) Vocatio Grecko-polski Nowy Testament(tab.kod.gram.) Grecko-polski Nowy Testament
wyd.1997

J 8,57-59

Grecko-polski Nowy Testamentstr.440

Jak poprawnie rozumieć słowa z J 8,58-59:

Biblia Poznańska Biblia Poznańska
wyd.III
Biblia Poznańska
wyd.1994
Biblia Poznańska Nowy Testament Biblia Poznańska Nowy Testamentstr.250

Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. Pawłazob. Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. PawłaEdycja Świętego Pawła Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. Pawławyd.2010

J 8,58:

Ewangelia wg św. Jana ed. św. Pawłastr.694
Ewangelia wg św. Jana ed. św. Pawłastr.708

Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu wyd.1999
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentustr.489
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentustr.490

Walka na wersety Wydawnictwo Księży Sercanów Kraków 2003

Jezus - JA JESTEM:

Formułę Ego eimi (Ja jestem) występującą w czwartej Ewangelii należałoby sklasyfikować w zależności od kontekstu w jakim występuje. Do najbardziej popularnych najczęściej cytowanych należy podział na dwie zasadnicze kategorie (Zob. STANISŁAW RABIEJ, Bóg w Chrystusie, Opole 1997, s. 87-88). Pierwsza, określana przez autorów jako względna (porównawcza), obejmowałaby te fragmenty Ewangelii Jana, gdzie Chrystusowe "Ego eimi" występuje w połączeniu z jakimś obrazem, np. gdy Jezus mówi o sobie: "Ja jestem chlebem życia (J 6, 35.41.48.51 BT), "światłością świata" (J 8,12 BT), "bramą owiec" (J 10, 7.9 BT), "zmartwychwstaniem i życiem" (J 11, 25 BT), "drogą, prawdą i życiem" (J 14, 6 BT), "krzewem winnym" (J 15, 1.5 BT). Druga odmiana tej samej formuły, zwana absolutną, implikowałaby te teksty, gdzie "Ja jestem" występuje bez żadnych innych określeń: np. J 6, 20; 8, 18.24.28.58; 13, 19; 18, 5.6.8 BT.

Można też formułę Ego eimi w Ewangelii Jana podzielić na trzy inne grupy.

— W sensie absolutnym: J 8, 24.28.58; 13, 19."...jeżeli nie uwierzycie, że Ja jestem, pomrzecie w grzechach swoich"

— W sensie orzeczenia pośredniego, np.: J 18, 4n: "Kogo szukacie? (…) Jezusa z Nazaretu. Rzekł do nich Jezus: Ja jestem".

— W sensie alegorycznym, np. "Ja jestem chlebem" (J 6, 35.41.48.51 BT).

Formuła "Ja jestem" ma też znaczenie:

— łącznikowe, gdy stwierdza, czym Jezus jest: "Ja jestem chlebem, który z nieba zstąpił" (J 6, 41 BT); "Ja jestem światłością świata" (J 8, 12 BT); "Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem" (J 11, 25 BT).

— istnieniowe, gdy stwierdza, że Jezus istniał rzeczywiście będąc oczekiwanym od początku Mesjaszem: "Jeżeli nie uwierzycie, że Ja jestem, pomrzecie w grzechach swoich" (J 8, 24 BT);

— Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM" (J 8, 28 BT); "(…) abyście, gdy się stanie, uwierzyli, że JA JESTEM" (J 13, 19 BT).

— imienne i absolutne, gdy stwierdza, że Jezusowi przysługuje imię "Jahweh", np. J 18, 5-8 BT; "rzekł do nich Jezus: Ja jestem (…) Skoro więc rzekł do nich: "Ja jestem", cofnęli się i upadli na ziemię. (…) "Powiedziałem wam,że Ja jestem" (J 18, 5-8 BT).

"Ja Jestem" to imię Boga, jakie objawił On Mojżeszowi: "Odpowiedział Bóg Mojżeszowi "JESTEM KTÓRY JESTEM" I dodał: tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was""(Wj 3,14 BT). W Nowym Testamencie imię to wielokrotnie odnosi się do Jezusa Chrystusa: "Uczniowie, zobaczywszy Go kroczącego po jeziorze zlękli się myśląc, że to zjawa i ze strachu krzyknęli. Jezus zaraz przemówił do nich: 'Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się!' (Mt 14,26-27 BT; por. Mk 6,50 BT oraz J 6,20 BT).

"Wielu przyjdzie pod moim imieniem i będą mówić: Ja jestem. I wielu w błąd wprowadzą." (Mk 13,6 BT)

Po pojmaniu Jezusa "(...) Arcykapłan znowu zaczął go pytać i powiedział do niego :'Czyś ty jest Chrystus , Syn Błogosławionego?' Wtedy Jezus rzekł: 'Ja jestem: a wy będziecie widzieć Syna człowieczego siedzącego po prawicy mocy i przychodzącego z obłokami nieba.'" (Marka 14:61-62 NW).

"Rzekła do Niego kobieta: 'Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko'. Powiedział do niej Jezus: 'Jestem nim Ja, który z tobą mówię'" (J 4,25-26 BT).

"'Jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich'" (J 8,24 BT).

"Rzekł do nich Jezus: 'Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM i że Ja nic od siebie nie czynię, ale że to mówię, czego Mnie Ojciec nauczył' (...) (J 8,28 BT).

"Rzekł do nich Jezus: 'Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Zanim Abraham stał się, JA JESTEM'" (J 8,58 BT).

"Już teraz, zanim się to stanie, mówię wam, abyście gdy się stanie, uwierzyli, że JA JESTEM (J 13,19 BT)

W czasie pojmania Jezusa w Ogrójcu: "Rzekł do nich Jezus: 'Ja jestem'. Również i Judasz, który Go wydał, stał między nimi. Skoro więc rzekł do nich: 'Ja jestem' cofnęli się i upadli na ziemię." (J 18,5-6 BT). Zachodzi pytanie, dlaczego ci ludzie "cofnęli się i upadli",a była tam kohorta żołnierzy legionu rzymskiego składająca się z 500 - 1000 uzbrojonych ludzi zaprawionych do walki. Towarzyszyli im strażnicy od arcykapłanów i faryzeuszów. Czego przestraszyli się tak bardzo, skoro z drugiej strony była tylko grupka nieuzbrojonych i wylękłych ludzi? Jedyne wytłumaczenie, to lęk przed imieniem Boga Najwyższego 'JA JESTEM'


KUL Ewangelia wg św. Jana wyd.1975

W komentarzu KUL-u, zapomniano dodać drugą część wersetu 24, choć w komentarzu jest mowa o "Ja jestem". Zacytujmy więc z oryginału greckiego Nowego Testamentu (Vocatio):

Komentarz KUL

Grecko-polski Nowy Testament Vovatio str.435
KUL Ewangelia wg św. Jana str.241 KUL Ewangelia wg św. Jana str.242

J 8,58:

KUL Ewangelia wg św. Jana KUL Ewangelia wg św. Janastr.249

Włodzimierz Bednarski

2.32. ŚJ wiele uwagi poświęcają słowom „Zanim Abraham stał się, JA JESTEM” J 8:58 („Prowadzenie rozmów...” ed. 1991 s. 382; ed. 2001 s. 378-379). Twierdzą, że trzeba greckie ego eimi (Ja Jestem) przetłumaczyć na „ja już byłem” („Chrześcijańskie Pisma Greckie...”). Mówią też, że określenie „JA JESTEM” nie nawiązuje do słów „JESTEM, KTÓRY JESTEM (...) JESTEM posłał mnie do was” (Wj 3:14), bo w greckim ST tekst ten brzmi następująco: „ego eimi ho on (...) ho on...”. Dodają, że Ojciec ma tytuł ho on, a ego eimi, dotyczący Jezusa w NT, nie jest Jego tytułem.

Odpowiedź. Otóż trzeba zaznaczyć, że ŚJ w J 8:58 wstawili pomocne im słowo „już”, którego brak w oryginale greckim. Zamiany na „ja już byłem” ŚJ dokonali tylko w J 8:58, a takie samo stwierdzenie ego eimi (JA JESTEM) pada też w J 8:24, 28, 13:19 i 18:5-8. Cóż za niekonsekwencja (spis miejsc patrz poniżej). Ciekawe, że tych wersetów dowodzących Bóstwa Chrystusa ŚJ raczej nie omawiają w swych publikacjach. Czyżby były one im niewygodne (patrz np. „Prowadzenie rozmów...”; „Czy wierzyć w Trójcę?”). Chrystus celowo, po słowach „JA JESTEM” (w wyżej wymienionych wersetach), nie dodawał kim jest, aby było przez to wiadomo, że jest to Jego tytuł: ISTNIEJĄCY. Nie jest prawdą, że w stosunku do Jezusa nie stosuje Biblia określenia ho on. W NT słowa ego eimi i ho on stosowane są często wymiennie i nie jest tak, że ho on oznacza zawsze tytuł, a ego eimi jest zawsze czasownikiem. Przykładowo:

ho on dotyczące Chrystusa: J 1:18, 3:13, 31, 6:46, Rz 9:5;

ego eimi dotyczące Chrystusa: J 8:24, 28, 13:19, 18:5n.;

ho on dotyczące Ojca: 2Kor 11:31, Ap 1:4, 4:8;

ego eimi dotyczące Ojca: Mt 22:32, 1P 1:16.

Prócz tego ŚJ w swej Biblii w J 8:24 i 28 wstawili słowo „to” („to ja jestem”), a w J 13:19 i 18:5-8 termin „nim” („ja nim jestem”). Uczynili to, aby nadać inne znaczenie słowom „JA JESTEM” i nie pozwolić, aby odczytano je jako Boski tytuł Chrystusa. Ciekawe, że w swej angielskiej Biblii w J 8:24, 28, 13:19 i 18:5-8 dodane słowo (ang. he, tzn. „nim)” ŚJ umieścili w kwadratowym nawiasie (ang. I am [he], tzn. „ja jestem [nim]”), zaś w polskiej tego zaniechali (!), choć ich „Chrześcijańskie Pisma Greckie...” (s. 6) podają, że w takim nawiasie umieszczono „słowa objaśniające tekst”. Nawet gdyby nie przyznać Jezusowi określenia ho on, to wiadomo, że w ST Ojciec wiele razy przedstawiał się, jak w NT Chrystus, poprzez słowa ego eimi (Pwt 32:39, Iz 41:4, 43:10, 48:12, 52:6), a to już o czymś świadczy. Kilka razy też określenie ho on zastosowane jest w NT do ludzi (J 8:47, 12:17, 18:37). „Prowadzenie rozmów...” (ed. 1991 s. 382; ed. 2001 s. 378), na potwierdzenie swego tłumaczenia J 8:58, odwołuje się do przekładu NT bp. Romaniuka, który ten werset oddaje słowami: „Ja już byłem”. ŚJ jednak przemilczają to, że w przypisie do J 8:58 bp Romaniuk napisał: „Jeden z tekstów najwyraźniej stwierdzających odwieczność Słowa Wcielonego”, a w przypisie do J 8:24 podał: „’Ja jestem’ - wyraźna aluzja do słów Jahwe: Jam jest, którym jest”. ŚJ kiedyś nie polemizowali z określeniem „Ja jestem” i zamieszczali je w swych publikacjach (np. „Harfa Boża” s. 99), a nawet napisali: „’Pierwej niż Abraham był, jam jest’ (Jana 8:58). Te słowa oznaczają trwałą egzystencję” („Stworzenie” s. 222). Ciekawe jest to, że przekład ŚJ grecko-angielski NT (The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures), w tłumaczeniu dosłownym, oddaje ego eimi w J 8:58 przez angielskie słowa I am (Ja jestem), natomiast tekst oficjalny ich angielskiego NT oddaje te greckie słowa przez I have been (Ja byłem). Czy nie jest to kolejna niekonsekwencja? Wracając do słów „JA JESTEM” z J 8:24, 28 i 13:19 zauważmy, że gdy Chrystus chciał powiedzieć kim jest, to uzupełniał te określenie innymi słowami: „Ja jestem chlebem żywym” (J 6:51); patrz też J 6:35, 8:12, 10:7, 9, 11, 14, 11:25, 14:6, 15:1, 5, Dz 9:5, 22:8, Ap 1:17, 22:16. Jeśli zaś chciał powiedzieć, że jest gdzieś osobiście, to mówił: „To ja jestem” (Łk 24:39); patrz też Mt 28:20, Łk 22:27, J 4:26, 8:16, 23, 12:26, 14:3, Dz 18:10. Widać więc, że w wielu innych miejscach „JA JESTEM”, to specjalny tytuł, którym Jezus samoobjawiał się tzn. „JAM ISTNIEJĄCY”. Nie wszyscy to dziś pojmują, ale już za czasów Chrystusa Żydzi nie rozumieli tego określenia: „’Tak, jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich’. Powiedzieli do Niego: ‘Kimże Ty jesteś?’ Odpowiedział im Jezus: ‘Przede wszystkim po cóż jeszcze do was mówię?’” (J 8:24n.). Zauważmy, jak słowa Jezusa z J 8:24, 28 i 13:19, podobne są do słów Jahwe: „Popatrzcie, popatrzcie, że Ja Jestem [ego eimi]” (Pwt 32:39 wg Septuaginty), „aby poznali i we mnie wierzyli, by zrozumieli, że to Ja jestem! [ego eimi w Septuagincie]” (Iz 43:10 BP por. NP, KUL). W obu zestawach wersetów pojawiają się określenia „poznać”, „wierzyć” i „Ja jestem”. Nie jest to przypadkowe, lecz oznacza, że zgodnie ze słowami „Wszystko, co ma Ojciec, jest moje” (J 16:15), Jezus, mając Boską naturę, używa tytułów Ojca. Ciekawe, że choć w NT wielokrotnie padają greckie słowa ego eimi, dotyczące Chrystusa, to Biblia ŚJ jeden jedyny raz oddała je słowami „ja byłem” (J 8:58), a w pozostałych miejscach „ja jestem”. Oto spis tych miejsc: Mt 14:27, Mk 6:50, 14:62, Łk 22:70, 24:39, J 4:26, 6:20, 35, 41, 48, 51, 8:12, 23, 24, 28, 58, 10:7, 9, 11, 14, 11:25, 13:19, 15:1, 5, 18:5n., 8, Dz 9:5, 18:10, 22:8, 26:15, Ap 1:17, 2:23, 22:16.

Niektórzy bibliści boskiego tytułu Jezusa „Ja Jestem” dopatrują się też w Jego słowach: „Odwagi, Ja jestem, nie bójcie się!” Mk 6:50; por. Mt 14:27, J 6:20. Przy okazji podobnego zdarzenia padają też słowa „Kim właściwie On jest, że nawet wicher i jezioro są Mu posłuszne?” Mk 4:41. W tym pytaniu zauważalne jest podobieństwo do innego zapytania, po którym Chrystus objawił bezsprzecznie swój tytuł „Ja Jestem”: „’Tak, jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich’. Powiedzieli do Niego: ‘Kimże Ty jesteś?’” (J 8:24n.).

Pisarze wczesnochrześcijańscy przypisywali Chrystusowi tytuł „Ten, który jest” czy „Jestem, który jestem”: Justyn Męczennik (ur. 100) - „Apologia” (I:63,7-12); Ireneusz (ur. 130-140) - „Wykład Nauki Apostolskiej” (2); Orygenes (ur. 185) - „Komentarz do Listu do Rzymian” 10:8.

Porównajmy też inne fragmenty biblijne, które mówią o Ojcu i Synu, objawiające ich Bóstwo:

Jezus - „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” Mt 28:20.

Bóg - „Bo Ja jestem z wami, wyrocznia Pana Zastępów” (Ag 2:4); „Ja jestem z wami! - wyrocznia Pana” Ag 1:13; „Niech będzie z nami Pan, nasz Bóg, jak był z naszymi przodkami!” 1Krl 8:57.

Jezus - „To ja jestem, nie bójcie się!” J 6:20; „Odwagi, Ja jestem, nie bójcie się!” Mk 6:50.

Bóg - „Nie bójcie się go - wyrocznia Pana - bo Ja jestem z wami” Jr 42:11; „Pan Zastępów jest z nami, Bóg Jakuba jest dla nas obroną” Ps 46:8.


Zob. też:

Grzegorz Żebrowski
poprzednia część

Powrót do strony głównej
Opracował: Piotr Andryszczak
© 2007-2021