"Zanim Abraham stał się, JA JESTEM"

Autor: Piotr Andryszczak

Biblia Tysiąclecia wyd.IV
wyd.IV
J 8, 58 Biblia Tysiąclecia

Tekst grecko-polski Nowego Testamentu:

Grecko-polski Nowy Testament (za zgodą wydawcy) Vocatio Grecko-polski Nowy Testament(tab.kod.gram.) Grecko-polski Nowy Testament
wyd.1997

J 8,58

Grecko-polski Nowy Testamentstr.440
Przekład Nowego Światawyd.1997

Chrystus w J 8,58 oznajmia Żydom swe odwieczne istnienie i że jest Bogiem (Ja jestem wg Wj 3,14). Żydzi dobrze zrozumieli wypowiedź Jezusa, skoro chcieli Go ukamienować za bluźnierstwo (zob.: wers 59). "Tłumacze" Przekładu Nowego Świata zmieniają czas teraźniejszy ego eimi (Ja jestem) na czas przeszły:

J 8,58:

Przekład Nowego Światastr.1346

Poniżej wydany przez Świadków Jehowy tekst grecki Nowego Testamentu, tzw. "Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata", w którym również zmieniono czas teraźniejszy ego eimi (Ja jestem) na czas przeszły.

J 8,58:

Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światazob. wyd.1993 Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światastr.132
Strażnica 1 lutego 1998
1 lutego 1998
Strażnica 1 lutego 1998 Strażnica 1 lutego 1998 Strażnica 1 lutego 1998
str.32
The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures
wyd.1985

J 8,58:

The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures (Pisma Greckie w międzywierszowym przekładzie Królestwastr.451

W lewej szpalcie, jak widzimy powyżej, przetłumaczono gr. "ego eimi" na "I am" - Ja jestem. Porównajmy dwa teksty greckie:

The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures (Pisma Greckie w międzywierszowym przekładzie Królestwawyd.1985 Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światawyd.1993
The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures (Pisma Greckie w międzywierszowym przekładzie Królestwastr.451 Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światastr.132

W Ewangelii J 8,24 i J 8,28 występuje to samo słowo greckie ego eimi i Świadkowie Jehowy nie zmienili czasu teraźniejszego tak, jak to zrobili w J 8,58:

Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światawyd.1993 zob. wyd.1993

J 8,24:

Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Świata

J 8,28:

Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światastr.131

J 8,58:

Chrześcijańskie Pisma Greckie w Przekładzie Nowego Światastr.132

Natomiast na poparcie tłumaczenia ja już byłem, Świadkowie Jehowy powołują się m.in w:

Prowadzenie rozmów na podstawie Pismwyd. 2001 zob. wyd. 2001

na przekład bp Romaniuka:

Prowadzenie rozmów na podstawie Pismstr.378
Nowy Testament bp Romaniuk wyd.1989 zob. wstęp

Świadkowie Jehowy jednak przemilczają przypis do w.58, a w którym to bp Romaniuk wyraźnie stwierdza:

Nowy Testament bp Romaniukstr.240

Bp Romaniuk jednak zupełnie inaczej rozumie tekst J 8,58 niż Świadkowie Jehowy. W poniższej pracy zbiorowej bp Romaniuk pisze również:

Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu wyd.1999
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentustr.489

Ciekawie brzmią też słowa w tej publikacji odnośnie J 8,58:

Strażnica 15 października 198815 października 1988
Strażnica 15 października 1988str.6

Tutaj mamy rzecz ciekawą. Świadkowie Jehowy w tej publikacji polemizują z tezą, która jest od początku fałszywa:

Strażnica 15 października 1988str.6

Dogmatyka katolicka NIE NAUCZA, że Ojciec i Syn to jedna osoba. Świadkowie Jehowy muszą tak pisać, bo wówczas nie mieliby argumentów do walki z boskością Chrystusa. Podobnie mamy w tej publikacji w związku z J 8,58:

Strażnica 1987 Nr 101987 Nr 10
Strażnica 1987 Nr 10str.11

Ciekawe czyim zdaniem? Jeśli nauka o Trójcy Świętej nie mówi nic, by Ojciec i Syn byli jedną osobą, to dlaczego Świadkowie Jehowy nie napiszą, kto tak konkretnie naucza? Czy nie jest to przypadkiem świadome wprowadzanie czytelników w błąd, by ośmieszyć naukę o Trójcy Świętej i sprowadzić ją do absurdu?

Podobnie czynią Świadkowie Jehowy w tym komentarzu:

New World Translation of the Holy Scriptures New World Translation of the Holy Scriptures New World Translation of the Holy Scriptures
wyd.1984
New World Translation of the Holy Scripturesstr.1583

Tłum. ostatniego zdania: "Z żadnego miejsca w Chrześcijańskich Pismach Greckich nie jest możliwe utożsamienie Jezusa z Jehową jako będących tą samą osobą."

Nikt przecież nie identyfikuje Jezusa z Jehową, iż oni są tą samą osobą. Natomiast słusznie jednak Towarzystwo Strażnica zauważa, iż w tekście greckim w J 8,58, wyraz "ego eimi":

Przebudźcie się!Przebudźcie się! 1987 Nr 10 str.11

Świadkowie Jehowy sami potwierdzają, że "w tekście greckim w Jana 8:58 jest odmieniony czasownik "być" w czasie teraźniejszym - "jestem". Dlaczego więc, w swoim przekładzie mają frazę ja już byłem?

Kolejną niekonsekwencją jest to, że wielokrotnie w swych publikacjach Towarzystwo Strażnica cytowało słowa Jezusa w wersji:

Strażnica 1972 Nr 81972 Nr 8
Strażnica 1972 Nr 8str.5
Strażnica 1 lipca 19891 lipca 1989
Strażnica 1 lipca 1989str.6
Strażnica 1 lutego 19911 lutego 1991
Strażnica 1 lipca 1989str.15

W tej publikacji czytamy:

Czy wierzyć w Trójcę?wyd.1989
Czy wierzyć w Trójcę?str.26

Wyznawcy Trójcy nie twierdzą, że Jezus był Jehową z Pism Hebrajskich. Natomiast słusznie czytamy w niejednym przekładzie formułę "JA JESTEM". Tak bowiem można przetłumaczyć gr. "ego eimi":

Biblia Brzeska (1563)

Joh 8:58 bb "(58) Ale im rzekł Jezus: Zaprawdę, zaprawdę wam powiadam, pierwej niż Abraham był, ja jestem."

Biblia Gdańska (1632

Joh 8:58 bg "(58) Rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Pierwej niż Abraham był, jam jest."

Nowa Biblia Gdańska (1632)

Joh 8:58 bgn "(58) Powiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, zanim Abraham się urodził - Ja Jestem."

Biblia Poznańska (1974/75)

Joh 8:58 bp "(58) Powiedział im Jezus: - Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Zanim Abraham się narodził, JAM JEST!"

Przekład Dosłowny (2002)

Joh 8:58 bpd "(58) Wówczas Jezus odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, zanim powstał Abraham, Ja jestem."

Biblia Warszawska (1975)

Joh 8:58 bw "(58) Odpowiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam, pierwej niż Abraham był, Jam jest."

NT w przekł. Kowalskiego (1956

Joh 8:58 kow "(58) Jezus odrzekł im: "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Pierwej nim Abraham się stał, jam jest!"

Uwspółcześniona Biblia Gdańska

Joh 8:58 bug "(58) Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Zanim Abraham był, ja jestem."

Nova Vulgata (1986)

Joh 8:58 nov "(58) Dixit eis Iesus: " Amen, amen dico vobis: Antequam Abraham fieret, ego sum"."

Vulgata Clementina (1598)

Joh 8:58 vuc "(58) Dixit eis Jesus: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum."

American Standard Version (1901)

Joh 8:58 asv "(58) Jesus said unto them, Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was born, I am."

The Bible in Basic Language (1949/64)

Joh 8:58 bbe "(58) Jesus said to them, Truly I say to you, Before Abraham came into being, I am."

Holman Christian Standard Bible (2004)

Joh 8:58 csb "(58) Jesus said to them, "I assure you: Before Abraham was, I am.""

The Darby Bible (1884/90)

Joh 8:58 dby "(58) Jesus said to them, Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was, I am."

The Douay-Rheims American Edition (1899)

Joh 8:58 dra "(58) Jesus said to them: Amen, amen I say to you, before Abraham was made, I am."

English Revised Version (1885)

Joh 8:58 erv "(58) Jesus said unto them, Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was, I am."

English Standard Version

Joh 8:58 esv "(58) Jesus said to them, "Truly, truly, I say to you, before Abraham was, I am.""

Geneva Bible (1599)

Joh 8:58 gnv "(58) Iesus sayd vnto them, Verely, verely I say vnto you, before Abraham was, I am."

God's Word Translation

Joh 8:58 gwn "(58) Jesus told them, "I can guarantee this truth: Before Abraham was ever born, I am.""

The New American Bible

Joh 8:58 nab "(58) Jesus said to them, "Amen, amen, I say to you, before Abraham came to be, I AM.""

New English Translation (2005)

Joh 8:58 net "(58) Jesus said to them, "I tell you the solemn truth, before Abraham came into existence, I am!""

New International Reader's Version (1996)

Joh 8:58 nirv "(58) "What I'm about to tell you is true," Jesus answered. "Before Abraham was born, I am!""

New International Version (1984)

Joh 8:58 niv "(58) "I tell you the truth," Jesus answered, "before Abraham was born, I am!""

New Living Translation (1996)

Joh 8:58 nlt "(58) Jesus answered, "I tell you the truth, before Abraham was even born, I Am! ""

New Jerusalem Bible

Joh 8:58 njb "(58) Jesus replied: In all truth I tell you, before Abraham ever was, I am."

New Revised Standard Version (1989)

Joh 8:58 nrs "(58) Jesus said to them, "Very truly, I tell you, before Abraham was, I am.""

Revised Standard Version (1952)

Joh 8:58 rsv "(58) Jesus said to them, "Truly, truly, I say to you, before Abraham was, I am.""

Today's New International Version (2005)

Joh 8:58 tniv "(58) "Very truly I tell you," Jesus answered, "before Abraham was born, I am!""

Young's Literal Translation (1862/98)

Joh 8:58 ylt "(58) Jesus said to them, 'Verily, verily, I say to you, Before Abraham's coming -- I am;'"

Emphatic Diaglott (1864)

Joh 8:58 diaglott "(58) Said to them the Jesus: Indeed indeed I say to you, before Abraham to have been born, I am."


Natomiast nie jest prawdą, że rzekomo wyznawcy Trójcy twierdzą, że Jezus był Jehową z Pism Hebrajskich (str.26). Takiej nauki nie ma! Nikt nie uczy, że Ojciec i Syn to jedna osoba. Dlaczego więc Świadkowie Jehowy coś takiego sugerują? By ośmieszyć, sprowadzić do absurdu i postawić na swoim, że to oni mają rzekomo rację?

Dalej w publikacji Czy wierzyć w Trójcę? czytamy:

Czy wierzyć w Trójcę?str.26

Czy aby na pewno chodzi o tytuł Boga? A co czytamy w kontekście Wj 3,14? O co konkretnie pyta Mojżesz Boga?

Biblia Tysiącleciawyd.IV

Wj 3,13

Biblia Tysiąclecia

Mojżesz pyta o IMIĘ Boga. Po zadaniu pytania, Bóg odpowiada:

Wj 3,14

Biblia Tysiąclecia Biblia Tysiąclecia

Na konkretne pytanie, konkretna odpowiedź. Natomiast Świadkowie Jehowy twierdzą odnośnie J 8,58:

Czy wierzyć w Trójcę?str.26

Najpierw sprawdźmy Wj 3,14 jaki tam występuje wyraz:

Pięcioksiąg Vocatio (za zgodą wydawcy) Vocatio Pięcioksiąg Vocatio kod.gram. (1) (2) (3) (4) (oznaczenia) Pięcioksiąg Vocatio

Wj 3,14

Pięcioksiąg Vicatio Pięcioksiąg Vicatiostr.218

Grecka Septuaginta:

Septuaginta Septuaginta Septuaginta wyd.1979

tak przetłumaczyła Wj 3,14:

Septuaginta LXX Septuaginta LXXstr.90
Septuaginta (za zgodą wydawcy) Vocatio (tab.kod.gram.) Septuaginta Septuaginta
(za zgodą wydawcy Vocatio)

Wj 3,14-15:

Septuaginta Vocatio Septuaginta Vocatiostr.77

Jezus Chrystus nawiązując do Imienia Bożego objawionego Mojżeszowi z Wj 3,14, wskazał na swoje odwieczne istnienie. Tak też zrozumieli to Żydzi, chcąc Go za to ukamienować:

Grecko-polski Nowy Testament (za zgodą wydawcy) Vocatio Grecko-polski Nowy Testament(tab.kod.gram.) Grecko-polski Nowy Testament
wyd.1997

J 8,57-59

Grecko-polski Nowy Testamentstr.440

Jak poprawnie rozumieć słowa z J 8,58-59:

Biblia Poznańska Biblia Poznańska
wyd.III
Biblia Poznańska
wyd.1994
Biblia Poznańska Nowy Testament Biblia Poznańska Nowy Testamentstr.250

Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. Pawłazob. Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. PawłaEdycja Świętego Pawła Ewangelia wg św. Jana, Edycja św. Pawławyd.2010

J 8,58:

Ewangelia wg św. Jana ed. św. Pawłastr.694
Ewangelia wg św. Jana ed. św. Pawłastr.708

Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu wyd.1999
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentustr.489
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentustr.490

Walka na wersety Wydawnictwo Księży Sercanów Kraków 2003

Jezus - JA JESTEM:

Formułę Ego eimi (Ja jestem) występującą w czwartej Ewangelii należałoby sklasyfikować w zależności od kontekstu w jakim występuje. Do najbardziej popularnych najczęściej cytowanych należy podział na dwie zasadnicze kategorie (Zob. STANISŁAW RABIEJ, Bóg w Chrystusie, Opole 1997, s. 87-88). Pierwsza, określana przez autorów jako względna (porównawcza), obejmowałaby te fragmenty Ewangelii Jana, gdzie Chrystusowe "Ego eimi" występuje w połączeniu z jakimś obrazem, np. gdy Jezus mówi o sobie: "Ja jestem chlebem życia (J 6, 35.41.48.51 BT), "światłością świata" (J 8,12 BT), "bramą owiec" (J 10, 7.9 BT), "zmartwychwstaniem i życiem" (J 11, 25 BT), "drogą, prawdą i życiem" (J 14, 6 BT), "krzewem winnym" (J 15, 1.5 BT). Druga odmiana tej samej formuły, zwana absolutną, implikowałaby te teksty, gdzie "Ja jestem" występuje bez żadnych innych określeń: np. J 6, 20; 8, 18.24.28.58; 13, 19; 18, 5.6.8 BT.

Można też formułę Ego eimi w Ewangelii Jana podzielić na trzy inne grupy.

— W sensie absolutnym: J 8, 24.28.58; 13, 19."...jeżeli nie uwierzycie, że Ja jestem, pomrzecie w grzechach swoich"

— W sensie orzeczenia pośredniego, np.: J 18, 4n: "Kogo szukacie? (…) Jezusa z Nazaretu. Rzekł do nich Jezus: Ja jestem".

— W sensie alegorycznym, np. "Ja jestem chlebem" (J 6, 35.41.48.51 BT).

— W sensie alegorycznym, np. "Ja jestem chlebem" (J 6, 35.41.48.51 BT).

Formuła "Ja jestem" ma też znaczenie:

— łącznikowe, gdy stwierdza, czym Jezus jest: "Ja jestem chlebem, który z nieba zstąpił" (J 6, 41 BT); "Ja jestem światłością świata" (J 8, 12 BT); "Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem" (J 11, 25 BT).

— istnieniowe, gdy stwierdza, że Jezus istniał rzeczywiście będąc oczekiwanym od początku Mesjaszem: "Jeżeli nie uwierzycie, że Ja jestem, pomrzecie w grzechach swoich" (J 8, 24 BT);

— Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM" (J 8, 28 BT); "(…) abyście, gdy się stanie, uwierzyli, że JA JESTEM" (J 13, 19 BT).

— imienne i absolutne, gdy stwierdza, że Jezusowi przysługuje imię "Jahweh", np. J 18, 5-8 BT; "rzekł do nich Jezus: Ja jestem (…) Skoro więc rzekł do nich: "Ja jestem", cofnęli się i upadli na ziemię. (…) "Powiedziałem wam,że Ja jestem" (J 18, 5-8 BT).

"Ja Jestem" to imię Boga, jakie objawił On Mojżeszowi: "Odpowiedział Bóg Mojżeszowi "JESTEM KTÓRY JESTEM" I dodał: tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was""(Wj 3,14 BT). W Nowym Testamencie imię to wielokrotnie odnosi się do Jezusa Chrystusa: "Uczniowie, zobaczywszy Go kroczącego po jeziorze zlękli się myśląc, że to zjawa i ze strachu krzyknęli. Jezus zaraz przemówił do nich: 'Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się!' (Mt 14,26-27 BT; por. Mk 6,50 BT oraz J 6,20 BT).

"Wielu przyjdzie pod moim imieniem i będą mówić: Ja jestem. I wielu w błąd wprowadzą." (Mk 13,6 BT)

Po pojmaniu Jezusa "(...) Arcykapłan znowu zaczął go pytać i powiedział do niego :'Czyś ty jest Chrystus , Syn Błogosławionego?' Wtedy Jezus rzekł: 'Ja jestem: a wy będziecie widzieć Syna człowieczego siedzącego po prawicy mocy i przychodzącego z obłokami nieba.'" (Marka 14:61-62 NW).

"Rzekła do Niego kobieta: 'Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko'. Powiedział do niej Jezus: 'Jestem nim Ja, który z tobą mówię'" (J 4,25-26 BT).

"'Jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich'" (J 8,24 BT).

"Rzekł do nich Jezus: 'Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM i że Ja nic od siebie nie czynię, ale że to mówię, czego Mnie Ojciec nauczył' (...) (J 8,28 BT).

"Rzekł do nich Jezus: 'Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Zanim Abraham stał się, JA JESTEM'" (J 8,58 BT).

"Już teraz, zanim się to stanie, mówię wam, abyście gdy się stanie, uwierzyli, że JA JESTEM (J 13,19 BT)

W czasie pojmania Jezusa w Ogrójcu: "Rzekł do nich Jezus: 'Ja jestem'. Również i Judasz, który Go wydał, stał między nimi. Skoro więc rzekł do nich: 'Ja jestem' cofnęli się i upadli na ziemię." (J 18,5-6 BT). Zachodzi pytanie, dlaczego ci ludzie "cofnęli się i upadli",a była tam kohorta żołnierzy legionu rzymskiego składająca się z 500 - 1000 uzbrojonych ludzi zaprawionych do walki. Towarzyszyli im strażnicy od arcykapłanów i faryzeuszów. Czego przestraszyli się tak bardzo, skoro z drugiej strony była tylko grupka nieuzbrojonych i wylękłych ludzi? Jedyne wytłumaczenie, to lęk przed imieniem Boga Najwyższego 'JA JESTEM'


KUL Ewangelia wg św. Jana wyd.1975

W komentarzu KUL-u, zapomniano dodać drugą część wersetu 24, choć w komentarzu jest mowa o "Ja jestem". Zacytujmy więc z oryginału greckiego Nowego Testamentu (Vocatio):

Komentarz KUL

Grecko-polski Nowy Testament Vovatio str.435
KUL Ewangelia wg św. Jana str.241 KUL Ewangelia wg św. Jana str.242

J 8,58:

KUL Ewangelia wg św. Jana KUL Ewangelia wg św. Janastr.249

Włodzimierz Bednarski

2.32. ŚJ wiele uwagi poświęcają słowom „Zanim Abraham stał się, JA JESTEM” J 8:58 („Prowadzenie rozmów...” ed. 1991 s. 382; ed. 2001 s. 378-379). Twierdzą, że trzeba greckie ego eimi (Ja Jestem) przetłumaczyć na „ja już byłem” („Chrześcijańskie Pisma Greckie...”). Mówią też, że określenie „JA JESTEM” nie nawiązuje do słów „JESTEM, KTÓRY JESTEM (...) JESTEM posłał mnie do was” (Wj 3:14), bo w greckim ST tekst ten brzmi następująco: „ego eimi ho on (...) ho on...”. Dodają, że Ojciec ma tytuł ho on, a ego eimi, dotyczący Jezusa w NT, nie jest Jego tytułem.

Odpowiedź. Otóż trzeba zaznaczyć, że ŚJ w J 8:58 wstawili pomocne im słowo „już”, którego brak w oryginale greckim. Zamiany na „ja już byłem” ŚJ dokonali tylko w J 8:58, a takie samo stwierdzenie ego eimi (JA JESTEM) pada też w J 8:24, 28, 13:19 i 18:5-8. Cóż za niekonsekwencja (spis miejsc patrz poniżej). Ciekawe, że tych wersetów dowodzących Bóstwa Chrystusa ŚJ raczej nie omawiają w swych publikacjach. Czyżby były one im niewygodne (patrz np. „Prowadzenie rozmów...”; „Czy wierzyć w Trójcę?”). Chrystus celowo, po słowach „JA JESTEM” (w wyżej wymienionych wersetach), nie dodawał kim jest, aby było przez to wiadomo, że jest to Jego tytuł: ISTNIEJĄCY. Nie jest prawdą, że w stosunku do Jezusa nie stosuje Biblia określenia ho on. W NT słowa ego eimi i ho on stosowane są często wymiennie i nie jest tak, że ho on oznacza zawsze tytuł, a ego eimi jest zawsze czasownikiem. Przykładowo:

ho on dotyczące Chrystusa: J 1:18, 3:13, 31, 6:46, Rz 9:5;

ego eimi dotyczące Chrystusa: J 8:24, 28, 13:19, 18:5n.;

ho on dotyczące Ojca: 2Kor 11:31, Ap 1:4, 4:8;

ego eimi dotyczące Ojca: Mt 22:32, 1P 1:16.

Prócz tego ŚJ w swej Biblii w J 8:24 i 28 wstawili słowo „to” („to ja jestem”), a w J 13:19 i 18:5-8 termin „nim” („ja nim jestem”). Uczynili to, aby nadać inne znaczenie słowom „JA JESTEM” i nie pozwolić, aby odczytano je jako Boski tytuł Chrystusa. Ciekawe, że w swej angielskiej Biblii w J 8:24, 28, 13:19 i 18:5-8 dodane słowo (ang. he, tzn. „nim)” ŚJ umieścili w kwadratowym nawiasie (ang. I am [he], tzn. „ja jestem [nim]”), zaś w polskiej tego zaniechali (!), choć ich „Chrześcijańskie Pisma Greckie...” (s. 6) podają, że w takim nawiasie umieszczono „słowa objaśniające tekst”. Nawet gdyby nie przyznać Jezusowi określenia ho on, to wiadomo, że w ST Ojciec wiele razy przedstawiał się, jak w NT Chrystus, poprzez słowa ego eimi (Pwt 32:39, Iz 41:4, 43:10, 48:12, 52:6), a to już o czymś świadczy. Kilka razy też określenie ho on zastosowane jest w NT do ludzi (J 8:47, 12:17, 18:37). „Prowadzenie rozmów...” (ed. 1991 s. 382; ed. 2001 s. 378), na potwierdzenie swego tłumaczenia J 8:58, odwołuje się do przekładu NT bp. Romaniuka, który ten werset oddaje słowami: „Ja już byłem”. ŚJ jednak przemilczają to, że w przypisie do J 8:58 bp Romaniuk napisał: „Jeden z tekstów najwyraźniej stwierdzających odwieczność Słowa Wcielonego”, a w przypisie do J 8:24 podał: „’Ja jestem’ - wyraźna aluzja do słów Jahwe: Jam jest, którym jest”. ŚJ kiedyś nie polemizowali z określeniem „Ja jestem” i zamieszczali je w swych publikacjach (np. „Harfa Boża” s. 99), a nawet napisali: „’Pierwej niż Abraham był, jam jest’ (Jana 8:58). Te słowa oznaczają trwałą egzystencję” („Stworzenie” s. 222). Ciekawe jest to, że przekład ŚJ grecko-angielski NT (The Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures), w tłumaczeniu dosłownym, oddaje ego eimi w J 8:58 przez angielskie słowa I am (Ja jestem), natomiast tekst oficjalny ich angielskiego NT oddaje te greckie słowa przez I have been (Ja byłem). Czy nie jest to kolejna niekonsekwencja? Wracając do słów „JA JESTEM” z J 8:24, 28 i 13:19 zauważmy, że gdy Chrystus chciał powiedzieć kim jest, to uzupełniał te określenie innymi słowami: „Ja jestem chlebem żywym” (J 6:51); patrz też J 6:35, 8:12, 10:7, 9, 11, 14, 11:25, 14:6, 15:1, 5, Dz 9:5, 22:8, Ap 1:17, 22:16. Jeśli zaś chciał powiedzieć, że jest gdzieś osobiście, to mówił: „To ja jestem” (Łk 24:39); patrz też Mt 28:20, Łk 22:27, J 4:26, 8:16, 23, 12:26, 14:3, Dz 18:10. Widać więc, że w wielu innych miejscach „JA JESTEM”, to specjalny tytuł, którym Jezus samoobjawiał się tzn. „JAM ISTNIEJĄCY”. Nie wszyscy to dziś pojmują, ale już za czasów Chrystusa Żydzi nie rozumieli tego określenia: „’Tak, jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich’. Powiedzieli do Niego: ‘Kimże Ty jesteś?’ Odpowiedział im Jezus: ‘Przede wszystkim po cóż jeszcze do was mówię?’” (J 8:24n.). Zauważmy, jak słowa Jezusa z J 8:24, 28 i 13:19, podobne są do słów Jahwe: „Popatrzcie, popatrzcie, że Ja Jestem [ego eimi]” (Pwt 32:39 wg Septuaginty), „aby poznali i we mnie wierzyli, by zrozumieli, że to Ja jestem! [ego eimi w Septuagincie]” (Iz 43:10 BP por. NP, KUL). W obu zestawach wersetów pojawiają się określenia „poznać”, „wierzyć” i „Ja jestem”. Nie jest to przypadkowe, lecz oznacza, że zgodnie ze słowami „Wszystko, co ma Ojciec, jest moje” (J 16:15), Jezus, mając Boską naturę, używa tytułów Ojca. Ciekawe, że choć w NT wielokrotnie padają greckie słowa ego eimi, dotyczące Chrystusa, to Biblia ŚJ jeden jedyny raz oddała je słowami „ja byłem” (J 8:58), a w pozostałych miejscach „ja jestem”. Oto spis tych miejsc: Mt 14:27, Mk 6:50, 14:62, Łk 22:70, 24:39, J 4:26, 6:20, 35, 41, 48, 51, 8:12, 23, 24, 28, 58, 10:7, 9, 11, 14, 11:25, 13:19, 15:1, 5, 18:5n., 8, Dz 9:5, 18:10, 22:8, 26:15, Ap 1:17, 2:23, 22:16.

Niektórzy bibliści boskiego tytułu Jezusa „Ja Jestem” dopatrują się też w Jego słowach: „Odwagi, Ja jestem, nie bójcie się!” Mk 6:50; por. Mt 14:27, J 6:20. Przy okazji podobnego zdarzenia padają też słowa „Kim właściwie On jest, że nawet wicher i jezioro są Mu posłuszne?” Mk 4:41. W tym pytaniu zauważalne jest podobieństwo do innego zapytania, po którym Chrystus objawił bezsprzecznie swój tytuł „Ja Jestem”: „’Tak, jeżeli nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach swoich’. Powiedzieli do Niego: ‘Kimże Ty jesteś?’” (J 8:24n.).

Pisarze wczesnochrześcijańscy przypisywali Chrystusowi tytuł „Ten, który jest” czy „Jestem, który jestem”: Justyn Męczennik (ur. 100) - „Apologia” (I:63,7-12); Ireneusz (ur. 130-140) - „Wykład Nauki Apostolskiej” (2); Orygenes (ur. 185) - „Komentarz do Listu do Rzymian” 10:8.

Porównajmy też inne fragmenty biblijne, które mówią o Ojcu i Synu, objawiające ich Bóstwo:

Jezus - „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” Mt 28:20.

Bóg - „Bo Ja jestem z wami, wyrocznia Pana Zastępów” (Ag 2:4); „Ja jestem z wami! - wyrocznia Pana” Ag 1:13; „Niech będzie z nami Pan, nasz Bóg, jak był z naszymi przodkami!” 1Krl 8:57.

Jezus - „To ja jestem, nie bójcie się!” J 6:20; „Odwagi, Ja jestem, nie bójcie się!” Mk 6:50.

Bóg - „Nie bójcie się go - wyrocznia Pana - bo Ja jestem z wami” Jr 42:11; „Pan Zastępów jest z nami, Bóg Jakuba jest dla nas obroną” Ps 46:8.


Zob. też:

Grzegorz Żebrowski

Powrót do strony głównej
Opracował: Piotr Andryszczak
© 2007-2018